Van prentbriefkaart naar WhatsApp
De ansichtkaart kwam aan het eind van de 19e eeuw in zwang om snel berichten te versturen. Het was een kartonnetje van 14 x 9 cm. Aan de ene kant moest het adres geschreven worden en aan de andere kant werd vaak een topografische of fantasie afbeelding afgedrukt.
Al snel werden ze verzameld, vooral de topografische, dat werd zelfs een rage, maar ze hadden ook de functie van snelle communicatie. En goedkoop, een kaart kostte 3 tot 5 cent en een postzegel 1 cent. Als je in die tijd de ene dag een kaart op de post deed, dan werd die gegarandeerd de volgende dag bezorgd. Er stonden ook twee stempels op die kaarten, één van de plaats waar die verzonden was en één van de plaats van de geadresseerde. Tot 1905 was de adreszijde over de volle breedte van de kaart en kon/mocht er alleen maar op de beeldkant geschreven worden en als je dan veel te vertellen had, koos je een kaart met veel wit. Zo’n kaart heette een witbander of doorloper. Vanaf 1905 kwam er aan de adreszijde de helft aan ruimte om een bericht te schrijven.
Hieronder een voorbeeld:

6 Maart 1902
Lieve Jet. Wat heb ik laatst een mooie ansicht van je gekregen, ik dank je er wel voor . Vindt je het niet aardig dat er hier nu ook ansichten zijn uitgegeven. Mijnheer heeft ze vandaag voor me medegebracht. Hoe gaat het met Hes? Als ze kan komt ze zeker Woensdag eens naar Oma kijken. Overigens gaat het hier goed. Ontvang nu vele hartelijke groeten van huis tot huis van je toegenegen Bart.
De kaarten werden ook per advertentie in de krant aangeboden en ook werd er medegedeeld als er weer nieuwe in omloop werden gebracht.

Hieronder nog een voorbeeld, verstuurd in 1907.

En de adreskant:

En let ook eens op de adressering, een naam en een woonplaats waren al genoeg om de kaart bezorgd te krijgen. De postbodes wisten iedereen te vinden.
En moest je kaart naar Parijs, geen probleem, gewoon de volgende dag bezorgd.


Nog een voorbeeld:


Vanaf de jaren zestig kregen steeds meer mensen telefoon en had men geen ansichtkaarten meer nodig om berichten uit te wisselen. Vanaf toen werden ansichtkaarten nog veelvuldig gebruikt vanaf vakantieadressen, voor felicitaties en met Kerst en Oud en Nieuwjaar. Tegenwoordig bellen we, versturen we e-mails, sms’jes, WhatsAppjes enz., dat gaat iets sneller en is veel makkelijker.
Maar gelukkig hebben we dankzij die topografische prentbriefkaarten wel mooie beelden van hoe het er in het verleden uitzag in de dorpen en de steden en kunnen we de veranderingen zien.
Bijdrage van Joop Janssen